Trauma and Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) in women with alcohol abuse and dependence in a community sample in the Western Cape Province, South Africa

Pithey, Alitha (2014-04)

Thesis (PhD)--Stellenbosch University, 2014.

Thesis

ENGLISH ABSTRACT: Women in the communities of the Western Cape Province of South Africa are confronted with high levels of trauma exposure and acute stressful life events. Many live in rural communities where violence, rape, murder and substance abuse are prevalent. These women are also confronted with poor education, lack of support, poor health, are under-privileged and often live in overcrowded conditions (Riley et al., 2003). The consumption of alcohol during pregnancy is problematic – resulting in one of the highest provincial rates of Fetal Alcohol Syndrome (May et al., 2000). One of the major contributing factors is arguably untreated trauma and PTSD. However, rates of trauma exposure and PTSD have not previously been systematically documented. This study aimed to (i) determine the prevalence of trauma and post-traumatic stress disorder (PTSD) in women with alcohol use disorders (AUDs) in a community sample relative to women without alcohol abuse/dependence, and to establish the relationship between trauma exposure, onset of PTSD and the severity and course of AUDs and other psychopathologies (e.g. depression, other anxiety symptoms, other substance misuse); (ii) further determine if the development of an AUD is secondary to the onset of PTSD and to assess if there are differences in the type and severity of exposure to traumatic and stressful life events in alcohol abusing/dependent women with and without PTSD; (iii) assess the relationship of co-morbid PTSD to drinking outcomes in women with AUDs who enter case management; and (iv) to assess the diagnostic difference between women who have a child with FASD (Fetal Alcohol Syndrome Disorder), and women who do not. This study was nested within a National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)-funded Fetal Alcohol Syndrome (FAS) Prevention Study that commenced in May 2008. The communities of Wellington, as well as the Bonnievale, Robertson, Ashton and Montagu (BRAM) communities in the Western Cape Province were included. Interviews, questionnaires and case note reviews were used to assess the relationship between trauma, PTSD, and alcohol use disorders in these communities and to establish the relationship of trauma and PTSD to drinking outcomes in a sub-sample of women who enter case management. In each area 99 randomly selected community members completed a community survey to determine the community profile and to establish community-specific challenges and stressors. The community survey sample included 79 males and 119 females in total. The maternal questionnaire component consisted of 100 mothers of FAS and Partial Fetal Alcohol Syndrome (PFAS) children, who were selected based on their children’s diagnosis in the in-school screening phase. The first 100 mothers with a child with FAS or PFAS were classified as cases for this study. Some 400 controls were randomly selected in each study community (200 BRAM and 200 Wellington) and comprised mothers of children sampled in the in-school screening phase who did not have a diagnosis of FAS of PFAS. Thus, in total, 500 mothers completed maternal questionnaires. The case-management component involved 50 women in Wellington who were identified as being at high risk for a child with FASD. Assessments included interviews at intake, 6 months follow-up, 12 months follow-up, and 18 months follow-up. The main findings of the study were as follows: In terms of the prevalence of trauma and PTSD in women with and without alcohol abuse/dependence, the maternal study indicated that significantly more women with alcohol dependence and alcohol abuse had a diagnosis of PTSD(x2 =7.95, p=0.00). The mean age that women with an alcohol use disorder and a diagnosis of PTSD started drinking alcohol regularly was 19.42 years (SD=3.8), and the mean age that women with an alcohol use disorder without a diagnosis of PTSD started drinking alcohol regularly was 17.81 years (SD=2.6), with a statistically significant group difference (t(320) = -1.87, p=0.05). The results suggest that in women with an alcohol use disorder in whom a diagnosis of PTSD is also present, initiation of regular drinking occurs later in adulthood. In terms of intimate partner violence, early life trauma and everyday stressful life events in women with alcohol abuse/dependence and PTSD, the following findings were evident: Women with an AUD and PTSD were significantly more exposed to intimate partner violence compared to women with an AUD without PTSD (x2 =7.42, p=0.00) .There were no significant group differences in childhood trauma exposure. Women with an AUD and PTSD also reported significantly more stressful life events than women with an AUD without PTSD (p=0.00). In addition, women with a FASD child had higher rates of PTSD, alcohol use disorder, depression and intimate partner violence compared to women without a FASD child with significant differences (p=0.00). The results indicated a positive association between the severity of alcohol abuse/dependence and the presence and severity of depressive symptoms (x2 =15.0, p=0.00). Women with an AUD and PTSD were expected to have worse drinking outcomes than those without a diagnosis of PTSD. The Davidson Trauma Scale and the PTSD module of the MINI were used to diagnose PTSD. The AUDIT was administered at intake, 6, 12 and 18 months follow-up to determine if there was a difference in drinking outcomes between women with and without PTSD. Women with PTSD had higher AUDIT scores at intake, 6 months follow-up and 12 months follow-up, but lower at 18 months follow-up, compared to women without PTSD. Women with PTSD, therefore, appear to have a more unfavourable drinking course than women without PTSD. However, the hypothesis that women with PTSD would have worse drinking outcomes (Schumacher et al., 2006) at 6 months follow-up and at 12 months follow-up could not be evaluated given the small sample of women evaluated in case management, and in particular the finding that only two women met criteria for PTSD. As such the sample did not provide adequate power to detect group differences. May et al. (2007) also recommended case management in a rural community in South Africa with high risk women. The results highlight the importance of screening for psychopathology and appropriate intervention in women with and without AUDs. From the study it is evident that women who have AUDs are at high risk for depression, intimate partner violence and PTSD. In addition, women who experience trauma, depression and intimate partner violence require timeous interventions to prevent later development of alcohol abuse/dependence. More research on the effectiveness of case management for women with PTSD and alcohol dependence is required.

AFRIKAANSE OPSOMMING: Vroue in die gemeenskappe van die Wes- Kaap provinsie van Suid- Afrika word gekonfronteer met hoë vlakke van trauma blootstelling en akute stressvolle lewensomstandighede. Hulle woon in landelike gemeenskappe waar geweld, verkragting, moord en substansmisbruik voorkom. Hierdie vroue word ook gekonfronteer met swak opvoeding, min ondersteuning, swak gesondheid, is minderbevoorreg en het dikwels oorbewoonde huislike omstandighede (Riley et al., 2003). Die inname van alkohol onder vroue in die Wes-Kaap provinsie tydens swangerskap is kommerwekkend en dit is een van die provinsies met die hoogste voorkoms van Fetale Alkohol Sindroom in die wêreld (May et al., 2000). Een van die bydraende faktore kan moontlik toegeskryf word aan onbehandelde trauma en PTSV waarmee hierdie vroue moet saamleef. Trauma blootstelling en PTSV is nog nie voorheen sistematies in hierdie gemeenskappe gedokumenteer nie. Die oogmerk van die studie was om die voorkoms van trauma en post-traumatiese stres versteuring (PTSV) te bepaal in ‘n steekproef vroue met alkohol- misbruik versteurings relatief tot vroue sonder alkohol misbruik/afhanklikheid, en om die verhouding tussen blootstelling aan trauma, aanvangs van PTSV en die graad van erns en verloop van alkohol-gebruik versteurings en ander psigopatologie (depressie, ander angssimptome, ander substans misbruik) vas te stel. Verder het die studie gepoog om te bepaal of die ontwikkeling van ’n alkohol-misbruik versteuring sekondêr is tot die aanvangs van PTSV en om vas te stel of daar ’n verskil in die tipe en erns van blootstelling aan traumatiese en stresvolle lewensgebeure is by vroue wat alkohol misbruik of afhanklik is van alkohol met of sonder PTSV. Die studie het ook probeer om te bepaal wat die uitkomste sal wees indien vroue met PTSV en alkohol-misbruik versteurings gevallebestuur ondergaan. Laastens is die diagnostiese verskil tussen vroue met ‘n FASD (Fetale Alkohol Sindroom Versteuring) en vroue sonder ‘n kind met FASD ondersoek. Hierdie studie was ’n substudie van die Fetale Alkohol Sindroom (FAS) voorkomingstudie wat in Mei 2008 begin het en deur die Nasionale Instituut van Alkoholmisbruik en Alkoholisme (NIAAA) befonds is. Die studie het die Wellington sowel as die Bonnievale, Robertson, Ashton en Montagu (BRAM) gemeenskappe in die Wes-Kaap betrek. Onderhoude, vraelyste en gevallenotas is gebruik om die verwantskap tussen trauma , PTSV en alkohol-misbruikversteuring in hierdie gemeenskappe en die verhouding wat trauma en PTSV op drink uitkomste het in ’n sub-steekproef vroue wat deel gevorm het van die gevallebestuur komponent, te bepaal. Die gemeenskapsonderhoude-komponent het behels dat daar in elk van die studie areas 99 onderhoude met manlike en vroulike lede van die gemeenskappe gevoer is om inligting oor kennis, houding, gedrag en sienswyses oor alkohol en die gevolge te bepaal sowel as om die spesifieke uitdagings en stressore in die gemeenskappe te bepaal. Daar is van ’n ewekansige steekproef gebruik gemaak om die deelnemers te kies. In totaal het 79 mans en 119 vroue aan die onderhoude deelgeneem. In die moederlike onderhoude het daar 100 moeders van FAS en PFAS kinders deelgeneem wat gekies is op grond van hulle kinders se diagnose in die skool-ondersoeke. Die eerste 100 moederlike onderhoude met moeders wat ’n kind met FAS of PFAS in Graad 1 het, is gebruik vir die studie. Die 400 kontrole moeders wat deelgeneem het aan die moederlike onderhoude is die moeders van die Graad 1 leerders wat nie ’n diagnose van FAS or PFAS het nie. Die eerste 400 moederlike onderhoude in elke area van kontrole kinders (200 BRAM en 200 Wellington) is gebruik as kontroles vir hierdie studie. Dus het 500 moeders in totaal deel gevorm van die moeder-onderhoude komponent. Die Gevallebestuur-komponent het uit 50 vroue in Wellington bestaan wat as ’n hoë risiko beskou is om ’n kind met FASD in die toekoms te kry. Die komponent het uit inname-onderhoude, 6 maande-, 12 maande- en 18 maande opvolg-onderhoude bestaan het. Die studie het die volgende uitkomste gelewer: In terme van die voorkoms van trauma en PTSV in vroue met en sonder alkohol misbruik/verslawing het die hoof bevindings aangedui dat meer vroue met ’n diagnose van alkoholafhanklikheid/misbruik ’n diagnose van PTSV het, met ’n betekenisvolle verskil (x2 =7.95, p=0.00). Die gemiddelde ouderdom waarop vroue met alkoholafhanklikheid/misbruik en PTSV gereeld alkohol begin drink het, is 19.42 jaar (SA=3.8) en die gemiddelde ouderdom waarop vroue met alkoholafhanklikheid/misbruik sonder PTSV gereeld alkohol begin drink het is 17.81 jaar (SA=2.6) met ‘n betekenisvolle verskil (t(320) = -1.87, p=0.05). Die resultate het aangedui dat in vroue met ‘n alkohol misbruik-versteuring en ‘n diagnose van PTSV, die aanvang van gereelde drinkery later in volwasse jare geskied. In terme van intieme verhoudingsgeweld, vroeë lewenstrauma en elke dag stresvolle lewensgebeure in vroue met alkohol misbruik/verslawing en PTSV is die volgende bevind: Vroue met alkoholmisbruik/verslawing en PTSV is meer blootgestel aan intieme verhoudingsgeweld in vergelyking met vroue sonder PTSV met betekenisvolle verskille (x2 =7.42, p=0.00). Vroue met alkoholmisbruik/verslawing sonder PTSV het ’n hoër gemiddelde telling op die CTQ gehad as vroue met alkoholmisbruik/verslawing en PTSV, maar dit was nie ‘n betekenisvolle verskil nie. Vroue met alkoholmisbruik/verslawing en PTSV het meer elke dag stresvolle lewensgebeure gerapporteer as vroue met alkoholmisbruik/verslawing sonder PTSV (p=0.00). Vroue met ’n Fetale Alkohol Sindroom Versteuring kind, het ‘n hoër voorkoms van PTSV, alkoholmisbruikversteuring, depressie en intieme verhoudingsgeweld gehad in vergelyking met vroue sonder ’n Fetale Alkohol Sindroom Versteuring kind, met betekenisvolle verskille (p=0.00). Die resultate het aangedui dat daar ’n positiewe assosiasie tussen die erns van alkoholmisbruik/verslawing en die voorkoms en graad van depressiewe simptome (x2 =15.0, p=0.00) is. Daar is verwag dat vroue met ’n alkoholgebruik-versteuring en PTSV swakker drinkuitkomste sou toon as vroue sonder ’n diagnose van PTSV. Die Davidson Trauma Skaal en die PTSV module van die MINI was gebruik om ’n diagnose van PTSV te maak. Die AUDIT is afgeneem met inname, 6 maande, 12 maande en 18 maande opvolg om te bepaal of daar ’n verskil in drinkuitkomste tussen vroue met en sonder PTSV is. Vroue met PTSV het hoër AUDIT tellings tydens inname, 6 maande opvolg en 12 maande opvolg gehad, maar laer tellings met 18 maande opvolg in vergelyking met vroue sonder PTSV. Dit kom dus voor asof vroue met PTSV ‘n meer ongunstige verloop van drink het as vroue sonder PTSV. Die hipotese dat vroue met PTSV swakker drinkuitkomste (Schumacher et al., 2006) met 6 maande opvolg en 12 maande opvolg sou gehad het kon nie ge-evalueer word nie as gevolg van die klein steekproef vroue in gevallebestuur en meer spesifiek die bevinding dat net twee vroue aan die kriteria van PTSV voldoen het. Die steekproef het nie genoemsame krag gehad om groepverskille aan te dui nie. May et al. (2007) het ook gevallebestuur aanbeveel vir hoër risiko vroue in ‘n landelike gemeenskap in Suid Afrika. Uit die navorsing blyk dit dat vroue met alkoholgebruik-versteurings ook ’n risiko het om depressie, intieme verhoudingsgeweld en PTSV te ervaar. Gereelde assessering en intervensie vir patologie in vroue met en sonder alkoholgebruik-versteurings is belangrik. Vroue wat trauma, depressie en intieme verhoudingsgeweld ervaar moet gereelde intervensie ontvang om moontlike latere ontwikkeling van alkoholgebruik-versteurings te voorkom. Die resultate van die studie dui daarop dat verdere navorsing oor die effektiwiteit van gevallebestuur in vroue met PTSV en alkohol afhanklikheid nodig is.

Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/86721
This item appears in the following collections: