Adjectives in Northern Sotho

Mphasha, Lekau Eleazar (2000-04)

Thesis (M.A.)--Stellenbosch University, 2000.

Thesis

ENGLISH ABSTRACT: This research investigates the adjective in Northern Sotho. The entire research indicates that adjectives form a closed system and are morphologically marked with a noun class prefix in Northern Sotho. Three semantic categories of adjectives which may be recognized are descriptive, quantitative and colour adjectives. Chapter One is the introduction of the research. The introductory sections which appear in it are purpose and aim of study, method of research, organization of the study, definitions of the concepts and derivation of adjectives. Chapter Two concentrates on the semantic adjective. Semantics deals with the study of words origins~ changes and meanings. Attributive (prenominal) adjectives tend to denote fairly permanent properties, while predicative ones denote the corresponding transient properties as in the following examples: (1) a. The shirt is loose (not buttoned) b. The loose shirt (not fitting properly) (2) a. The apparatus are handy (conveniently at hand) b. Handy apparatus (useful apparatus) Adjectives can occur in comparative and exclamatory constructions. Two types of adjectives may also differ from one another in that the one involving conversion does not take degree modifier or comparative, whereas the one not involving conversion can have either of them occurring with them: (3) a. The strong should help the weak b. The very strong should help the weak (4) a. The cup is big b. The cup is too big Chapter Three evolves on the formation and structure of adjectives in Northern Sotho. This chapter introduces a wide range of word building elements used to create the adjective structure. Emphasis is put on the adjectival prefixes, adjectival stems and adjectival suffixes which are the constituent elements of the adjective. Only the adjectival stems are reduplicable and have usually an intensified meaning. This implies that the adjectival prefixes and adjectival suffixes, in terms of their position and function, cannot be reduplicated. There are also some restrictions in the use of adjectives. The main concerns are the nature of word-formation processes and the ways in which wordformation interacts with syntax, semantics and lexicon. Chapter Four exemplifies the descriptive possessive in full. As a matter of clarification, no possessives have been discussed in this chapter. Descriptive possessives and possessives are two different aspects. In this chapter, various aspects which make up the descriptive possessives are also discussed in detail. Chapter Five deals with the nominal relative clause. The head is always the noun in all the nominal relative clauses. The matrix and the relative clauses are given under physical features, psychological features, habits, skills, taste and natural phenomena. The distribution of a relative is also indicated. Attention is based on the complement of a noun and position in a clause. Chapter Six is the concluding chapter which gives the summary of all the previous chapters.

AFRIKAANSE OPSOMMING: Hierdie navorsing het as doelstelling die ondersoek van die adjektief in Noord-Sotho. Die bevindinge van die navorsing dui daarop dat adjektiewe in Noord-Sotho 'n geslote klas vorm wat morfologies gemerk word deur 'n naamwoordklasprefiks. Die drie semantiese kategorieë van adjektiewe wat in die studie erken word sluit in deskriptiewe, kwantitatiewe en kleur adjektiewe. Hoofstuk Een vorm die inleiding van die studie. Die verskillende sub-afdelings van die hoofstuk gee die doelstelling van die studie, asook 'n oorsig van die navorsingsmetode, organisasie van die studie, belangrike definisies en konsepte en behandel die afleiding van adjektiewe in Noord-Sotho. Hoofstuk Twee fokus op die semantiese adjektiewe. Semantiek hou verband met die studie van woorde se oorsprong, veranderinge en betekenisse. Attributiewe (prenominale) adjektiewe neig om redelik permanente eienskappe aan te dui, terwyl predikatiewe adjektiewe die korresponderende tydelike eienskappe aandui, soos getoon in die volgende voorbeelde in Engels: (1) a. The shirt is loose (not buttoned) b. The loose shirt (not fitting properly) (2) a. The apparatus are handy (conveniently at hand) b. Handy apparatus (useful apparatus) Adjektiewe kan in vergelykende en uitroepkonstruksies verskyn. Twee tipes adjektiewe kan ook verskil van mekaar in die opsig dat die een tipe wat verandering behels nie 'n graad bepaler of vergelykende bepaler neem nie, terwyl die ander wat nie verandering behels nie met enige van hierdie bepalers kan verskyn. Beskou die volgende voorbeelde in Engels: (3) a. The strong should help the weak b. The very strong should help the weak (4) a. The cup is big b. The cup is too big Hoofstuk Drie hou verband met die vorming en struktuur van adjektiewe in Noord- Sotho. Hierdie hoofstuk stel'n wye reekswoordbou-elementebekendwat gebruik word om qie adjektiefstruktuur te skep. Besondere aandag word gegee aan die adjektiefprefikse, adjektiefstamme en adjektiefsuffikse wat die konstituent elemente van die I adjektief is. Slegs adjektiefstamme is dupliseerbaar, en het gewoonlik 'n geïntensifeerde betekenis. Dit volg dat die adjektiefprefikse en -suffikse in terme van hulle posisie en funksie nie geredupliseer kan word nie. Daar word ook ondersoek ingestel na die beperkings ten opsigte van die gebruik van adjektiewe. Die hoofoorwegings is die aard van woordvormingsprosesseen die wyse waarop woordvorming in interaksie is met die sintaksis, semantiek en die leksikon. Hoofstuk Vier ondersoek die deskriptiewe possessief in Noord-Sotho volledig. Ter wille van duidelikheid: geen possessiewe wat letterlike semantiese besit aandui word in hierdie hoofstuk as relevant beskou nie aangesien deskriptiewe possessiewe, maar nie letterlike besitaanduidende possessiewe nie, as kategorie van semantiese adjektiewe beskou word. In hierdie hoofstuk word ook verskillende aspekte bespreek wat die semantiese adjektief karakteriseer. Hoofstuk Vyf ondersoek die nominale relatief klous. Die kern is altyd 'n naamwoord in al die nominale relatiefklouse. Die matriks- en die relatiefklouse word bespreek onder die klasse van fisiese kenmerke, sielkundige kenmerke, gewoontes, vaardighede, smake, en natuurlike verskynsels. Die verspreiding van 'n relatief word ook aangedui. Aandag word gevestig op die komplement van 'n naamwoord en posisie in die klous. Hoofstuk Ses is die samevatting van die studie waarin die belangrikste bevindings aan die orde gestel word.

Please refer to this item in SUNScholar by using the following persistent URL: http://hdl.handle.net/10019.1/51565
This item appears in the following collections: